Decembermoorden

Op 7, 8 en 9 december 1982 worden in Fort Zeelandia 15 tegenstanders van het toenmalige militaire regiem in Suriname geëxecuteerd.

Op 1 november 2000, vlak voor de verjaringstermijn, start in Suriname een gerechtelijk vooronderzoek naar de moorden.

Uiteindelijk kan op 30 november 2007 het strafproces naar de Decembermoorden beginnen. Speciaal voor dit proces wordt een rechtszaal in Boxel (Domburg) ingericht.

Er zijn dan 25 verdachten en tientallen getuigen. Desi Bouterse, toen bevelhebber van het leger, wordt gezien als de hoofdverdachte.

In 2012 wordt de omstreden amnestiewet door het Surinaamse parlement aangenomen en wordt het strafproces gestaakt. De amnestiewet wordt aangenomen vlak voor het moment van de strafeis.

Uiteindelijk bepaalde het Hof van Justitie dat de zaak moet worden hervat en ziet de amnestiewet als inmenging in een lopende zaak. De Krijgsraad zal – na twee eerdere pogingen van Bouterse om het proces te stoppen – op 9 februari 2017 beginnen, waar het was geëindigd, namelijk bij de bekendmaking van de strafeis tegen 21 van de 24 verdachten. Te beginnen bij de hoofdverdachte Desi Bouterse.

Na het overlijden van de verdachten Roy Esajas (2013), John Nelom (2014), Marcel Zeeuw (2015), Badrissein Sital (2017), Ruben Rozendaal (2017) en Arthy Gorré (2018) zijn er in totaal nog 19 verdachten.

De verdachten John Hardjoprajitno en Harvey Naarendorp, die in 1982 politieke functies hadden, worden op vrijdag 14 juni 2019, conform de eis van het Openbaar Ministerie, vrijgesproken. Hun betrokkenheid bij de decembermoorden is niet aangetoond.

Op vrijdag 29 november 2019 worden Jimmy Stolk en Etienne Boerenveen vrijgesproken.

En wordt Desi Bouterse tot 20 jaar celstraf veroordeeld. De Krijgsraad stelt vast dat opzet en voorbedachten rade voldoende bewezen zijn.

Het misdrijf: medeplegen van moord! Er wordt geen onmiddellijke gevangenneming gelast.

Paul Bhagwandas (overleden in 1996) de dienstdoende commandant in Fort Zeelandia in de decemberdagen in 1982, wordt gezien als de pleger.

De advocaat van Bouterse, Irwin Kanhai, zegt in verzet tegen dit vonnis te gaan. Als er verzet wordt aangetekend is Bouterse weer verdachte. Tegen het vonnis van de kantonrechter waar de strafzaak zal worden behandeld kan daarna nog in hoger beroep worden gegaan. Een eventuele gevangenneming kan pas na het hoger beroep.

Als alle rechtswegen zijn bewandeld en er een beroep op gratie of  amnestie wordt gedaan, dan zal de klacht die bij het Internationaal Strafhof ligt worden heropend.

Verder veroordelingen

In de militaire kamer van de Krijgsraad worden op 29 november 2019 eveneens veroordelingen uitgesproken tegen Benny Brondenstein, Ernst Gefferie en Iwan Dijksteel. Zij krijgen 15 jaar cel. Stephanus Dendoe, Kenneth Kempes en Luciën Lewis krijgen tien jaar cel. Tegen deze zes was door het Openbaar Ministerie 20 jaar onvoorwaardelijke celstraf geëist.

In dossier Decembermoorden persoonlijke verslagen en achtergronden, maar ook profielen van de slachtoffers en de verdachten. Updates op: Blog.

Slavenschip Leusden

Het vergaan van het slavenschip Leusden is de grootste ramp in de Nederlandse scheepvaartgeschiedenis. Het drama dat zich voltrok op 1 januari 1738, het vastlopen van de Leusden op een zandbank aan de monding van de Marowijnerivier in Suriname, geeft een duidelijk menselijk en tegelijkertijd onmenselijk beeld van de slavernij. Het maakt slavernij tastbaar en invoelbaar. Naar schatting 664 mensen vonden moedwillig de dood omdat de luiken van het ruim werden dichtgespijkerd om ontsnappen onmogelijk te maken. Niet alleen is het de grootste scheepsramp, maar het markeert ook het einde van de trans-Atlantische transporten van gevangen genomen Afrikanen die elders op de wereld tot arbeid werden gedwongen.