Berichten

Parlement buigt zich over amnestiewet

Op maandag 2 april 2012 staat de ontwerpwet Amnestie weer op de agenda van het Surinaamse parlement. In totaal 30 leden tekenen de presentielijst. Omstreeks 11.45 uur Surinaamse tijd – Nederlandse tijd: 16.45 uur wordt de vergadering door parlementsvoorzitter Jenny Simons geopend om kort daarna weer te worden geschorst. De spanningen en verdeeldheid in het parlement zijn hoorbaar, er is veel rumoer. Ik luister via radio Boskopu, het radiostation dat alle parlementsvergaderingen integraal uitzendt.

De president, vice-president en de ministers zijn niet aanwezig.

De sprekers brengen hun meningen en standpunten op een heftige manier naar voren. Begrijpelijk, want de gebeurtenissen rond 8 december 1982 houden al 30 jaar de Surinaamse samenleving in de greep en hebben de samenleving ernstig verscheurd.

De tegenstanders van de wet noemen het een zwarte dag, een dag waarop de grondwet weer zal worden vertrapt.  Het parlement moet geen orgaan worden dat mensen uit de gevangenis houdt en straffeloosheid goedkeurt. Er kan en mag maar één ding met het wetsvoorstel gebeuren en dat is: het  intrekken. Het heeft anders verregaande consequenties voor de nationale – en internationale rechtsorde, ook omdat in de grondwet staat dat het verboden is in te grijpen wanneer een rechtzaak loopt. Hoewel het parlement het recht heeft wetsvoorstellen in te dienen, geldt het niet voor zaken die rond 8 december 1982 spelen. Dat waren mensenrechtenschendingen en daar kan je geen wetsvoorstellen voor indienen, daarvoor geldt amnestie niet.

Slachtoffers zijn van hun bed gelicht of zaten gevangen, waren ongewapend, vormden geen enkel gevaar op moment dat ze werden opgehaald. Waar is de bewijslast dat ze subversief bezig waren? Dat  onderzoek is  gaande. Alleen het strafproces zal ons de nodige en benodigde informatie verschaffen, aldus de tegenstanders. In het wetsvoorstel staat bovendien niet hoe de rechterlijke macht zal worden ondersteund. Ze willen garanties voor de rechtstaat. Geen enkele wet, geen enkel parlement mag de rechterlijke macht hinderen. Er is geen aanleiding voor amnestie, het staatsbelang wordt niet gediend.

De voorstanders vinden wel dat er sprake is van staatsbelang . Bovendien is de wet al eerder goedgekeurd, ze hebben alleen de periode uitgebreid, zegt Anton Paal, één van de indieners. ( Uitbreiding periode: 25 februari 1980 – 1 januari 1992 ) Ze pleiten voor de wet omdat het in nationaal belang is rust en stabiliteit te handhaven. Zij zeggen de eenheid in het land voor ogen te hebben en willen dat de merkbare verdeeldheid wordt weggehaald. Met de waarheidscommissie, die onlangs nog aan het wetsvoorstel is toegevoegd, willen ze tot nationale verzoening komen, want  alleen in eenheid kan er aan welvaart en welzijn worden gewerkt. Er wordt niet voor niets over ongestoorde ontwikkeling in het ontwerp gesproken. Deze positieve ontwikkelingen moeten niet gestoord worden. Een andere positieve ontwikkeling die genoemd wordt is dat de KLM weer frequent op Paramaribo vliegt in een Boeing 747. Rumoer in de zaal.

Interrupties: verschillende sprekers vinden dat de voorstanders van de wet een verkeerde voorsteling van zaken geven. Niemand is tegen ontwikkeling. Bovendien worden zaken nu geclaimd, terwijl veel ontwikkelingen al ingezet zijn bij voorgaande regeringen. Ontwikkeling heeft niets met amnestie te maken en die zaken met elkaar in verband brengen geeft een verkeerde voorstelling van zaken. Het lijkt wel, dat als je het niet eens bent met amnestie, dat je bang moet zijn voor je leven.  Het wordt nu als een bedreiging gebracht. Waar zou de verstoring, waarover men spreekt en waar de wet voor nodig is, uit zijn ontstaan? Als de sprekers over meer informatie beschikken, moeten ze die maar delen met het parlement. Er was geen onrust in het land, die is ontstaan door de inbreng van amnestie vlak voor de uitspraak van de Krijgsraad over de decembermoorden van 1982.  Vooral de haast die daarmee gepaard gaat maakt onrustig.

Er wordt melding van gemaakt dat zelfs vandaag in het parlement bedreigingen geuit zijn om mensen bang te maken. Parlementariër Bouva zou kunnen getuigen, zegt parlementariër Ruth Wijdenbosch. Bouva zegt niets bedreigends te hebben gehoord. Er zou gezegd zijn w’o batting, we slaan hem in mekaar – maar Bouva zegt dat hij gehoord heeft oen’ debatting, we gaan met hem debatteren.

Herhaaldelijk gaat de discussie over december 1982 en de jaren erna. Getuigenissen over hoe er in grote angst werd geleefd, hoe levens werden bedreigd en studenten werden afgeranseld. Niet iedereen had toen die bescherming die een rechtstaat je kan verschaffen. Simons, de parlementsvoorzitter, merkt op dat heel veel mensen ervaringen hebben opgedaan in die periode, dat zou misschien iets voor de waarheidscommissie kunnen zijn, suggereert ze.

Er zijn ook vragen. Over de juridische positie van de slachtoffers die op en rond  8 december 1982 zijn omgekomen. Hoe staatsgevaarlijk waren ze? De slachtoffers zijn van hun bed gelicht of zaten in de gevangenis. Ze waren ongewapend, vormden geen enkel gevaar op moment van gevangenneming. Waar is de bewijslast dat ze subversief bezig waren? Dat onderzoek is nu gaande en wordt door de amnestiewet verstoord. De vraag wordt gesteld wat de juridische status is van de 15 omgekomenen.  Uit het  autopsierapport is al duidelijk geworden dat de slachtoffers zijn mishandeld en vermoord.

Dit strafproces gaat niet over moord benadrukt Venetiaan, maar over wie de moordenaars waren en wie niet. Het is een belediging naar de families en nabestaanden om het proces te doorkruisen, vinden de tegenstanders.

Verder wil men weten of de betrokkenen, de verdachten en nabestaanden, zijn gehoord door de Commissie van Rapporteurs. Bekend is dat verdachten Ritfeld, Rozendaal en Carbiere geen amnestie willen, dat zij het oordeel van de rechter willen afwachten. Uit de strafzaak zal mogelijk blijken dat sommige verdachten onschuldig zijn en dat recht, het verschoningsrecht, wordt ze door amnestie ontnomen. Er is nog enige discussie over de waarheidscommissie, over de samenstelling, de reglementen, de effectiviteit of er eerst een waarheidscommissie moet komen en daarna amnestie of andersom. In het wetsvoorstel staat dat er direct na goedkeuring van de amnestiewet een waarheidscommissie moet worden ingesteld.

De leden komen in deze vergadering niet nader tot elkaar en blijven in alle opzichten lijnrecht tegenover elkaar staan. Dat zal morgenochtend 3 april 2012 om 09.00/ 14.00 uur het tijdstip waarop de vergadering wordt voortgezet, niet anders zijn. Het voornemen is morgen tot een standpunt over de amnestiewet te komen. Voorzitter Simons doet een dringende oproep om in de spreektijd morgen, niet weer in herhaling te vallen.

einde vergadering: 18.07/23.07 uur

Noot: in 2007 was er ook al  discussie over de annestiewet daarover heb ik bericht in Amnestie en strafproces in april 2007.  Interessant om in dit kader terug te lezen.

Amnestiewet vs Strafproces

Algemeen werd aangenomen dat door het goedkeuren van de amnestiewet het 8 Decemberstrafproces zou  moeten worden gestaakt. Volgens welingelichte bronnen hoeft het strafproces juridisch echter niet te stoppen. De zittingen zouden dan in plaats van op de marinebasis te Boxel – waar de Krijgsraad nu haar zittingen houdt – voortgezet kunnen worden in het Kantongerecht aan de Fred Derbystraat te Paramaribo. Volgens dezelfde bronnen wordt deze optie serieus overwogen.

Verder bereiden de advocaten Freddy Kruisland en Gerard Spong een kortgeding voor om de wetswijziging te blokkeren. Spong wil het parlement en de staat aanklagen als de amnestiewet wordt aangenomen.  Freddy Kruisland is advocaat van de nabestaanden.

De eerst volgende zitting van de Krijgsraad staat geagendeerd op vrijdag 13 april 2012. Op die dag wordt het requisitoir  – de aanklacht –  van de auditeur-militair uitgesproken tegen Bouterse, Gorré, Boerenveen en Stolk.

De juristen Freddy Kruisland, de advocaat van de nabestaanden, Irwin Kanhai, advocaat van Bouterse  en Benito Pick, die Ruben Rozendaal bijstaat, zeggen in afzonderlijke gesprekken met Starnieuws dat de afkondiging van de amnestiewet de zitting niet kan voorkomen. De krijgsraad neemt pas kennis van deze wet wanneer dit aan de orde wordt gesteld tijdens de zitting.

Inmiddels heeft Irwin Kanhai, de advocaat van hoofdverdachte Desi Bouterse gezegd dat hij zijn pleidooi in het 8 decemberstrafproces gewoon gaat houden. ‘Ik zal wijzen op de amnestiewet als die intussen is afgekondigd, maar ik ga geen beroep daarop doen om het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk te verklaren’, zegt Kanhai aan Starnieuws.

Kanhai zegt dat hij vrijspraak zal eisen voor zijn cliënt Bouterse en overige verdachten die hij verdedigt. Hij acht de tenlastelegging moord en uitlokking tot moord niet bewezen.

Amnestie Bouterse dichterbij

Pertjajah Luhur, de partij van Paul Somohardjo, heeft bekendgemaakt dat de leden en het bestuur geen bezwaar hebben tegen amnestie. Met deze steun lijkt de benodigde meerderheid in het parlement behaald voor de wetswijziging van de amnestiewet van 1992.

In ieder geval zal het benodigde quorum van minimaal 26 leden makkelijk worden gehaald. Zelfs als van de minimaal 26 aanwezige leden er 14 personen voor de wetswijziging zijn, kan de wet al worden aangenomen.

In de  besloten Assemblee vergadering van vrijdag 30 maart 2012 zal het preadvies van de Commissie van Rapporteurs worden besproken. Twee leden van de oppositie die in de Commissie van Rapporteurs zitten hebben het preadvies niet getekend. Het voorstel van het wetsontwerp zoals het vorige week op tafel lag, is mogelijk  uitgebreid met een toevoeging waarbij na amnestie, waarheidsvinding volgt. Of de toevoeging van waarheidsvinding na amnestie mogelijk is en hoe dat eruit komt te zien is nog niet bekend. Of president Bouterse dan zal moeten vertellen wat er zich in die decemberdagen heeft afgespeeld zal dan ook duidelijk worden.  De besloten vergadering was kort. Het wetsontwerp gaf volgens de berichtgeving geen reden tot juridische aanvullingen.

Op maandag 3 april 2012  zal in de openbare vergadering van de Assemblee een begin gemaakt worden met de behandeling van het wetsontwerp. De behandeling zal  waarschijnlijk drie dagen in beslagnemen en zal op woensdag 5 april 2012 worden afgerond.

Amnestie wordt verleend voor gepleegde strafbare feiten en zal in dit geval worden verleend voor de ‘gebeurtenissen van december 1982’ en de ‘binnenlandse oorlog.’  Naar alle waarschijnlijkheid zullen die feiten nog exacter worden beschreven. Somohardjo heeft al in 2007 gezegd voor amnestie te zijn. Lees ook: Amnestie en strafproces – 2007

De volgende zitting van de Krijgsraad stond geagendeerd op vrijdag 13 april 2012. Op die dag zou het requisitoir  – de aanklacht –  van de auditeur-militair  worden uitgesproken tegen Bouterse, Gorré, Boerenveen en Stolk. Door de aanname van de amnestiewet werd het proces gestaakt.

Irwin Kanhai, de raadsman van hoofdverdachte Desi Bouterse, liet in deze periode weten dat hij zijn pleidooi in het 8 decemberstrafproces gewoon gaat houden. ‘Ik zal wijzen op de amnestiewet als die intussen is afgekondigd, maar ik ga geen beroep daarop doen om het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk te verklaren’, zegt Kanhai aan Starnieuws. Kanhai zegt dat hij vrijspraak zal eisen voor zijn cliënt Bouterse en overige verdachten die hij verdedigt. Hij acht de tenlastelegging moord en uitlokking tot moord niet bewezen.

Bond van Leraren voor strafproces 8 decembermoorden

Communiqué

Naar aanleiding van de poging tot aantasting van de rechtstaat Suriname, heeft het bestuur van de Bond van Leraren gemeend heden een spoedbijeenkomst te houden met zijn shopstewards ter bespreking van de ontstane situatie in ons land.
Wij hebben geconstateerd dat vanuit het parlement acties zijn ondernomen ter aanpassing van de Amnestiewet, waarbij totaal voorbij is gegaan aan de bevoegdheden van de rechterlijke macht. Het is van eminent belang dat wanneer de onafhankelijke rechter met rechtspleging bezig is, hij dat ongestoord, zonder interventie van de wetgevende macht en de uitvoerende macht, moet doen.
De rechtstaat in Suriname moet worden gehandhaafd. Wij zijn van oordeel dat de onafhankelijke rechtspraak in Suriname moet worden gegarandeerd. Derhalve moet de rechter de kans geboden worden een uitspraak te doen met betrekking tot het 8 Decemberstrafproces.
De Bond van Leraren wil benadrukken dat geen enkele organisatie gestoeld op democratische principes in een dictatuur zal gedijen. Daarom roept de bond de gehele gemeenschap op krachtig daartegen te protesteren.
Als vorm van protest zal de Bond van Leraren zijn leden oproepen voor een spoed algemene ledenvergadering op dinsdag 27 maart om 10.00 uur in het BVL-centrum.

Namens de Bond van Leraren,
De voorzitter, W. Valies
De secretaris, M. Sewnundun-Mangre

Gepubliceerd : 23 maart 2012

Nawoord: Ondanks de slechte opkomst heeft de Bond van Leraren haar standpunt op dinsdag 27 maart 2012  bekrachtigd. De Bond blijft bij haar standpunt dat de rechter ongestoord tot een uitspraak moet komen inzake het strafproces van de Decembermoorden. De rechtstaat moet worden gehandhaafd  De reden van de slechte opkomst zou komen doordat de vergadering tijdens schooltijd is uitgeschreven.

Rozendaal beschuldigt Bouterse

BOXEL: Op vrijdag 23 maart 2012 om 09.00 uur Surinaamse tijd ( 13.00 uur Nederlandse tijd) is Ruben Rozendaal – als laatste – nog een keer gehoord door de Krijgsraad. Hij is de enige verdachte die een belastende verklaring aflegt tegen Desi Bouterse. Rozendaal verklaart op 23 maart 2012 dat Bouterse de vakbondsleider Cyrill Daal en Surindre Rambocus de militair, persoonlijk heeft doodgeschoten. Rozendaal zou ten tijde van de moorden een vertrouweling van Bouterse zijn geweest en Bouterse zou hem deze informatie hebben toevertrouwd. (zie voor meer informatie: Verdachten -Ruben Rozendaal)

Verder zouden Errol Alibux, Harvey Naarendorp en Ivan Graanoogst volgens Rozendaal ook aanwezig zijn geweest in Fort Zeelandia. De genoemde personen ontkennen elke betrokkenheid. Graanoogst is voor het begin van de strafzaak nog van de verdachtenlijst afgehaald door het Hof van Justitie. Lees ook: het interview met Ivan Graanoogst. 

FORT ZEELANDIA: Na de zitting op 23 maart was er nog een twee uur durende schouw in Fort Zeelandia. Naast Rozendaal waren ook getuigen Onno Flohr en Arthy Gorré  aanwezig.  

Rozendaal was aanwezig omdat hij o.a. verklaard heeft dat hij op 8 december omstreeks half 6 in de ochtend een aantal doden aantrof. Het is aannemelijk dat hij tijdens de schouw  de plek of de plekken heeft moeten aanwijzen en heeft moeten vertellen hoe hij de omgekomenen aantrof.  

Onno Flohr was op 8 december 1982 lid van het vuurpeloton. Hij heeft verklaard dat Bouterse bij de executies aanwezig was, maar zelf niet heeft geschoten. Op bevel van Paul Bhagwandas heeft Flohr geschoten op Harold Riedewald, John Baboeram en André Kamperveen. Flohr heeft op 8 december 1982 alle leden van de groep van 16, waarvan de meesten in burger, in Fort Zeelandia gezien.

Gorré als commandant van de Echo Compagnie kende het Fort zoals het toen was ingericht, omdat het zijn werkterrein was. Dit was de tweede keer dat er in het Fort werd geschouwd. De eerste keer was in november 2010.

VOLGENDE  ZITTING: vrijdag 13 april 2012 kan de auditeur militair komen met de eis tegen de verdachten:  Desi Bouterse, Arthy Gorré, Etienne Boerenveen, Jimmy Stolk en anderen. De zitting wordt verdaagd naar vrijdag 11 mei 2012 omdat de auditeur militair aan het begin van de zitting vraagt de zaak voor onbepaalde tijd op te schorten tot er een Constitutioneel Hof is.  Alleen een Constitutioneel Hof zou bevoegd zijn te toetsen of de omstreden wet  in strijd is met de grondwet. Suriname heeft zo’n hof niet. De advocaten hebben op de zitting ook verzocht het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk te verklaren. Het oordeel ligt nu bij de rechters. Op 11 mei zal duidelijk moeten worden of de strafzaak stopt, wordt aangehouden tot er een Constitutioneel Hof is of doorgaat.

AMNESTIEWET : Ook op 13 april 2012 – vroeg in de ochtend zijn ca. 500 mensen op het Onafhankelijkheidsplein. Er is door de NDP, de partij van president Desi Bouterse, opgeroepen massaal aanwezig te zijn. Dit ter ondersteuning van de indieners die wetswijzingen van de amnestiewet van 1992 in het parlement ter stemming willen brengen. 

De parlementsvergadering staat gepland om 11.00 uur Surinaamse tijd ( 15.00 uur Nederlandse tijd). Achterliggende gedachte was dat bij een meerderheid de voorgestelde wijziging – nog dezelfde dag – in stemming zou kunnen worden gebracht. Echter in de dagen voorafgaand aan de vergadering bleek al dat de meningen in het parlement sterk verdeeld waren. Bij een akkoord over de amnestiewet zou de strafzaak van de 8 decembermoorden kunnen worden gestaakt en zouden de president en andere verdachten vrijuit gaan. Er was echter geen quorum (26) de presentielijst werd door 24 personen getekend. De vergadering wordt daarom verdaagd naar vrijdag 30 maart 2012.

Klik na de link op video om het verslag van Apintie van 23 maart 2012 te bekijken:   http://www.apintie.sr/vidi.php?vid=4440