Berichten

Schorsing strafproces 8 decembermoorden

Op 11 mei 2012 wordt op de 53ste zitting van de Krijgsraad duidelijk of het strafproces naar de 8 decembermoorden doorgaat, stopt of wordt aangehouden tot er een Constitutioneel Hof is geinstalleerd in Suriname.

Voor de zitting van vandaag die om 09.30/14.30 uur staat gepland zijn de 22 verdachten opgeroepen: hoofdverdachte Desi Bouterse, legerleider op 8 december 1982, Arthy Gorré, voormalig commandant van het elitekorps Echo Compagnie, de toenmalige officier Etienne Boerenveen en voormalig militaire topper Jimmy Stolk, indertijd directeur van de penitentiaire inrichting Santo Boma.

Lees meer

Tekst petitie intrekking amnestiewet

Op dinsdag 8 mei 2012 boden ruim 1000 Surinamers aan het parlement een petitie aan. Ze maken zich ernstig zorgen om de rechtstaat en eisen intrekking van de onlangs aangenomen amnestiewet. Bij afwezigheid van de parlementsvoorzitter werd de petitie in ontvangst genomen door onder-voorzitter Ruth Wijdenbosch.

Tekst petitie:
Aan de Voorzitter van de Nationale Assemblee van de Republiek Suriname
Exellentie Mw. Drs. J. Simons
Onafhankelijkheidsplein
Paramaribo

Paramaribo, 8 mei 2012
Betreft : Petitie

Excellentie
Onderhavige petitie wordt uiteraard ingediend krachtens ons recht daartoe ingevolge art 22 lid 1 van de Grondwet van Suriname.

Met grote mate van bezorgdheid heeft het Comite Behoud Democratische Rechtsstaat Suriname kennis genomen van de indiening en aanname van de Armnestiewet 2012.

Het behoeft geen betoog dat de aangenomen Amnestiewet 2012 niet alleen in strijd is met de beginselen binnen het formeel en materieel strafrecht, zoals die gelden binnen de Surinaamse rechtsorde, maar tevens indruist tegen de grondbeginselen zoals die vastgelegd zijn in de Grondwet van de Republiek Suriname.
lmmers, als wij de preambule van de Grondwet van de Republiek Suriname raadplegen, dan zien wij dat de Staat Suriname de “….plicht (heeft) de principes van … democratie alsmede de fundamentele rechten en vrijheden vd mens te eerbiedigen en te waarborgen …”.

ln artikel 1 van de Grondwet wordt dit verder bekrachtigd door te stellen dat de Republiek Suriname “… een democratische Staat (is) gebaseerd op de …eerbiediging en waarborging van fundamentele rechten en vrijheden…”.

Door de aanname van deze wet door uw college, ontkomt het Comité er niet aan te moeten constateren dat de democratische rechtsstaat Suriname, zoals bedoeld wordt in de Grondwet, onder zeer ernstige druk is komen te staan.

Het Comité spreekt verder haar ernstige verontrusting uit over de naleving van de mensenrechten zoals die vervat zijn in de internationale en regionale mensenrechtenverdragen waar de democratische rechtsstaat Suriname zich aan gecommitteerd heeft deze na te zullen leven.

ln dit kader gedenkt het Comite in het bijzonder de nabestaanden van het 8 Decemberstrafproces die al bijkans 30 jaar lang op zoek zijn naar gerechtigheid.
De in deze wet opgenomen zinsnede die de 15 slachtoffers van 8 december 1982 criminaliseert, is in het bijzonder onacceptabel voor de nabestaanden.

Het Comite is derhalve van oordeel dat het niet alleen zeer onrechtvaardig zal zijn om deze groep van Surinaamse burgers voor de tweede keer tot slachtoffer te maken, maar dat deze daad ook indruist tegen al de internationale mensenrechtenverdragen waar, uw college ook mede haar goedkeuring aan heeft gegeven, waardoor voor de burgers van de democratische rechtsstaat Suriname fundamentele rechten zijn ontstaan.

Het zal u ongetwijfeld duidelijk zijn dat u medegegeven wordt dat vanwege de huidige zorgwekkende ontwikkelingen het rechtsgevoel, zoals dat ervaren wordt binnen de samenleving, ernstig in het geding is al dan niet geschonden.

Het Comite doet bijgevolg een ernstig en doch dringend beroep op u en uw college om alle u ten dienste staande mogelijkheden c.q. middelen aan te wenden om deze wet op zo kort mogelijke termijn in te doen trekken.

Het Comité Behoud Democratische Rechtsstaat Suriname zal de ontwikkelingen nauwgezet blijven volgen en waar nodig op vreedzame wijze haar misnoegen ten aanzien van deze aanslag op de democratische rechtsstaat Suriname blijven uiten.

De geloofwaardigheid van de toebedeling van gerechtigheid aan de gemeenschap als geheel en elke burger individueel is in deze aan de orde.

Reeds de grote Romeinse rechtsgeleerde Ulpianus had al in zijn felle rede voor de Senaat van Rome het volgende gezegd toen hij de verdediging voerde voor de berechting van de Koning van Macedonie : “Fiat justitia Ruat Caelum”, ‘Laat Gerechtigheid geschieden ook al komen de hemelen naar beneden’.

Namens het Comité Behoud Democratische Rechtstaat Suriname,

Betty Goede -Jong-A-Lim (Organisatie voor Gerechtigheid en Vrede)
Wilgo Valies (Bond van Lerararen)

Het comité bestaat uit:
Organisatie voor Gerechtigheid en Vrede
Stichting 8 december 1982
Moiwana ’86 Mensenrechtenorganisatie
Inter Religieuze Raad van Suriname (IRIS)
Comité Christelijke Kerken (CCK)
C-47
Staatsolie Werknemers Organisatie
RBC Werknenters Crganisatie
SDSM Werknemers Organisatie
Bond Personeel RGD
Bond Personeel BVGS
Tjin A Kwie Werknemers Organisatie
Bond van Leraren (BVL)
Particulieren in Moengo
ORWASS Werknemers Organisatie
Varossieau Werknemers Organisatie
Hakrinbank Arbeiders Bond
Torarica Arbeiders Bond
Federatie van Agrariers en Landarbeiders (FAL)
De West Werknemers 0rganisatie (DWWO)
Progressieve Werknemers Organisatie (PWO)
Algemeen Bureau voor de Statistiek Werknemers Organisatie (ABSWO)
Jongeren tegen Amnestie
RedSu Surinaamse studenten

Amnestiewet 2012 in stemming

De amnestiewet werd woensdag 4 april 2012 – ca. 22.00 / 03.00 uur in het parlement aangenomen met 28 stemmen voor  en 12 stemmen tegen.

Hier volgen de namen van de voor-  en tegenstemmers. Een aantal leden was aanwezig, maar verliet de zaal toen er gestemd werd en een aantal leden was in het buitenland die namen worden hier ook vermeld.

VOORSTEMMERS:

Amzad Abdoel

Lesley Artist

Walter Bonjasky

Melvin Bouva

Ronnie Brunswijk

Diepakkoemar Chitan

Martha Djojoseparto

Rachied Doekhie

Finisie Frederik

Stuart Jabini

Ramses Kajoeramari

Soetimin Marsidih

André Misiekaba

Nasiebhoesein Moesafierhoesein

Anton Paal

Charles Pahlad

Ricardo Panka

Rabin Parmessar

Henk Ramnandanlal

Hendrik Sakimin

Jennifer Simons

Paul Somohardjo

Ronny Tamsiran

Remi Ternadi

Theo Vishnudatt

Oesman Wangsanbesari

Jenny Wasidikromo

Refano Wongsoredjo

 

TEGENSTEMMERS:

Guno Castelen

Asiskumar Gajadien

Sheilindra Girjasingh

Winston Jessurun

Mahinder Jogi

Ganeshkoemar Kandhai

Patrick Kensenhuis

Radjkoemar Randjitsingh

Chandrikapersad Santokhi

Lekhram Soerdjan

Ronald Venetiaan

Ruth Wijdenbosch

 

NIET AANWEZIG – verlieten de zaal

Ronny Asabina

Noreen Cheung

Prem Lachman

Harish Monorath

Rudolf Zeeman

 

AFWEZIG – in het buitenland

Waldie Ajaiso

Marius Bee

Carl Breeveld

Diana Pokie

Mahinder Rathipal

Arthur Tjin-A-Tsoi

 

 

 

 

Parlement buigt zich over amnestiewet

Op maandag 2 april 2012 staat de ontwerpwet Amnestie weer op de agenda van het Surinaamse parlement. In totaal 30 leden tekenen de presentielijst. Omstreeks 11.45 uur Surinaamse tijd – Nederlandse tijd: 16.45 uur wordt de vergadering door parlementsvoorzitter Jenny Simons geopend om kort daarna weer te worden geschorst. De spanningen en verdeeldheid in het parlement zijn hoorbaar, er is veel rumoer. Ik luister via radio Boskopu, het radiostation dat alle parlementsvergaderingen integraal uitzendt.

De president, vice-president en de ministers zijn niet aanwezig.

De sprekers brengen hun meningen en standpunten op een heftige manier naar voren. Begrijpelijk, want de gebeurtenissen rond 8 december 1982 houden al 30 jaar de Surinaamse samenleving in de greep en hebben de samenleving ernstig verscheurd.

De tegenstanders van de wet noemen het een zwarte dag, een dag waarop de grondwet weer zal worden vertrapt.  Het parlement moet geen orgaan worden dat mensen uit de gevangenis houdt en straffeloosheid goedkeurt. Er kan en mag maar één ding met het wetsvoorstel gebeuren en dat is: het  intrekken. Het heeft anders verregaande consequenties voor de nationale – en internationale rechtsorde, ook omdat in de grondwet staat dat het verboden is in te grijpen wanneer een rechtzaak loopt. Hoewel het parlement het recht heeft wetsvoorstellen in te dienen, geldt het niet voor zaken die rond 8 december 1982 spelen. Dat waren mensenrechtenschendingen en daar kan je geen wetsvoorstellen voor indienen, daarvoor geldt amnestie niet.

Slachtoffers zijn van hun bed gelicht of zaten gevangen, waren ongewapend, vormden geen enkel gevaar op moment dat ze werden opgehaald. Waar is de bewijslast dat ze subversief bezig waren? Dat  onderzoek is  gaande. Alleen het strafproces zal ons de nodige en benodigde informatie verschaffen, aldus de tegenstanders. In het wetsvoorstel staat bovendien niet hoe de rechterlijke macht zal worden ondersteund. Ze willen garanties voor de rechtstaat. Geen enkele wet, geen enkel parlement mag de rechterlijke macht hinderen. Er is geen aanleiding voor amnestie, het staatsbelang wordt niet gediend.

De voorstanders vinden wel dat er sprake is van staatsbelang . Bovendien is de wet al eerder goedgekeurd, ze hebben alleen de periode uitgebreid, zegt Anton Paal, één van de indieners. ( Uitbreiding periode: 25 februari 1980 – 1 januari 1992 ) Ze pleiten voor de wet omdat het in nationaal belang is rust en stabiliteit te handhaven. Zij zeggen de eenheid in het land voor ogen te hebben en willen dat de merkbare verdeeldheid wordt weggehaald. Met de waarheidscommissie, die onlangs nog aan het wetsvoorstel is toegevoegd, willen ze tot nationale verzoening komen, want  alleen in eenheid kan er aan welvaart en welzijn worden gewerkt. Er wordt niet voor niets over ongestoorde ontwikkeling in het ontwerp gesproken. Deze positieve ontwikkelingen moeten niet gestoord worden. Een andere positieve ontwikkeling die genoemd wordt is dat de KLM weer frequent op Paramaribo vliegt in een Boeing 747. Rumoer in de zaal.

Interrupties: verschillende sprekers vinden dat de voorstanders van de wet een verkeerde voorsteling van zaken geven. Niemand is tegen ontwikkeling. Bovendien worden zaken nu geclaimd, terwijl veel ontwikkelingen al ingezet zijn bij voorgaande regeringen. Ontwikkeling heeft niets met amnestie te maken en die zaken met elkaar in verband brengen geeft een verkeerde voorstelling van zaken. Het lijkt wel, dat als je het niet eens bent met amnestie, dat je bang moet zijn voor je leven.  Het wordt nu als een bedreiging gebracht. Waar zou de verstoring, waarover men spreekt en waar de wet voor nodig is, uit zijn ontstaan? Als de sprekers over meer informatie beschikken, moeten ze die maar delen met het parlement. Er was geen onrust in het land, die is ontstaan door de inbreng van amnestie vlak voor de uitspraak van de Krijgsraad over de decembermoorden van 1982.  Vooral de haast die daarmee gepaard gaat maakt onrustig.

Er wordt melding van gemaakt dat zelfs vandaag in het parlement bedreigingen geuit zijn om mensen bang te maken. Parlementariër Bouva zou kunnen getuigen, zegt parlementariër Ruth Wijdenbosch. Bouva zegt niets bedreigends te hebben gehoord. Er zou gezegd zijn w’o batting, we slaan hem in mekaar – maar Bouva zegt dat hij gehoord heeft oen’ debatting, we gaan met hem debatteren.

Herhaaldelijk gaat de discussie over december 1982 en de jaren erna. Getuigenissen over hoe er in grote angst werd geleefd, hoe levens werden bedreigd en studenten werden afgeranseld. Niet iedereen had toen die bescherming die een rechtstaat je kan verschaffen. Simons, de parlementsvoorzitter, merkt op dat heel veel mensen ervaringen hebben opgedaan in die periode, dat zou misschien iets voor de waarheidscommissie kunnen zijn, suggereert ze.

Er zijn ook vragen. Over de juridische positie van de slachtoffers die op en rond  8 december 1982 zijn omgekomen. Hoe staatsgevaarlijk waren ze? De slachtoffers zijn van hun bed gelicht of zaten in de gevangenis. Ze waren ongewapend, vormden geen enkel gevaar op moment van gevangenneming. Waar is de bewijslast dat ze subversief bezig waren? Dat onderzoek is nu gaande en wordt door de amnestiewet verstoord. De vraag wordt gesteld wat de juridische status is van de 15 omgekomenen.  Uit het  autopsierapport is al duidelijk geworden dat de slachtoffers zijn mishandeld en vermoord.

Dit strafproces gaat niet over moord benadrukt Venetiaan, maar over wie de moordenaars waren en wie niet. Het is een belediging naar de families en nabestaanden om het proces te doorkruisen, vinden de tegenstanders.

Verder wil men weten of de betrokkenen, de verdachten en nabestaanden, zijn gehoord door de Commissie van Rapporteurs. Bekend is dat verdachten Ritfeld, Rozendaal en Carbiere geen amnestie willen, dat zij het oordeel van de rechter willen afwachten. Uit de strafzaak zal mogelijk blijken dat sommige verdachten onschuldig zijn en dat recht, het verschoningsrecht, wordt ze door amnestie ontnomen. Er is nog enige discussie over de waarheidscommissie, over de samenstelling, de reglementen, de effectiviteit of er eerst een waarheidscommissie moet komen en daarna amnestie of andersom. In het wetsvoorstel staat dat er direct na goedkeuring van de amnestiewet een waarheidscommissie moet worden ingesteld.

De leden komen in deze vergadering niet nader tot elkaar en blijven in alle opzichten lijnrecht tegenover elkaar staan. Dat zal morgenochtend 3 april 2012 om 09.00/ 14.00 uur het tijdstip waarop de vergadering wordt voortgezet, niet anders zijn. Het voornemen is morgen tot een standpunt over de amnestiewet te komen. Voorzitter Simons doet een dringende oproep om in de spreektijd morgen, niet weer in herhaling te vallen.

einde vergadering: 18.07/23.07 uur

Noot: in 2007 was er ook al  discussie over de annestiewet daarover heb ik bericht in Amnestie en strafproces in april 2007.  Interessant om in dit kader terug te lezen.

Amnestiewet vs Strafproces

Algemeen werd aangenomen dat door het goedkeuren van de amnestiewet het 8 Decemberstrafproces zou  moeten worden gestaakt. Volgens welingelichte bronnen hoeft het strafproces juridisch echter niet te stoppen. De zittingen zouden dan in plaats van op de marinebasis te Boxel – waar de Krijgsraad nu haar zittingen houdt – voortgezet kunnen worden in het Kantongerecht aan de Fred Derbystraat te Paramaribo. Volgens dezelfde bronnen wordt deze optie serieus overwogen.

Verder bereiden de advocaten Freddy Kruisland en Gerard Spong een kortgeding voor om de wetswijziging te blokkeren. Spong wil het parlement en de staat aanklagen als de amnestiewet wordt aangenomen.  Freddy Kruisland is advocaat van de nabestaanden.

De eerst volgende zitting van de Krijgsraad staat geagendeerd op vrijdag 13 april 2012. Op die dag wordt het requisitoir  – de aanklacht –  van de auditeur-militair uitgesproken tegen Bouterse, Gorré, Boerenveen en Stolk.

De juristen Freddy Kruisland, de advocaat van de nabestaanden, Irwin Kanhai, advocaat van Bouterse  en Benito Pick, die Ruben Rozendaal bijstaat, zeggen in afzonderlijke gesprekken met Starnieuws dat de afkondiging van de amnestiewet de zitting niet kan voorkomen. De krijgsraad neemt pas kennis van deze wet wanneer dit aan de orde wordt gesteld tijdens de zitting.

Inmiddels heeft Irwin Kanhai, de advocaat van hoofdverdachte Desi Bouterse gezegd dat hij zijn pleidooi in het 8 decemberstrafproces gewoon gaat houden. ‘Ik zal wijzen op de amnestiewet als die intussen is afgekondigd, maar ik ga geen beroep daarop doen om het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk te verklaren’, zegt Kanhai aan Starnieuws.

Kanhai zegt dat hij vrijspraak zal eisen voor zijn cliënt Bouterse en overige verdachten die hij verdedigt. Hij acht de tenlastelegging moord en uitlokking tot moord niet bewezen.

Amnestie Bouterse dichterbij

Pertjajah Luhur, de partij van Paul Somohardjo, heeft bekendgemaakt dat de leden en het bestuur geen bezwaar hebben tegen amnestie. Met deze steun lijkt de benodigde meerderheid in het parlement behaald voor de wetswijziging van de amnestiewet van 1992.

In ieder geval zal het benodigde quorum van minimaal 26 leden makkelijk worden gehaald. Zelfs als van de minimaal 26 aanwezige leden er 14 personen voor de wetswijziging zijn, kan de wet al worden aangenomen.

In de  besloten Assemblee vergadering van vrijdag 30 maart 2012 zal het preadvies van de Commissie van Rapporteurs worden besproken. Twee leden van de oppositie die in de Commissie van Rapporteurs zitten hebben het preadvies niet getekend. Het voorstel van het wetsontwerp zoals het vorige week op tafel lag, is mogelijk  uitgebreid met een toevoeging waarbij na amnestie, waarheidsvinding volgt. Of de toevoeging van waarheidsvinding na amnestie mogelijk is en hoe dat eruit komt te zien is nog niet bekend. Of president Bouterse dan zal moeten vertellen wat er zich in die decemberdagen heeft afgespeeld zal dan ook duidelijk worden.  De besloten vergadering was kort. Het wetsontwerp gaf volgens de berichtgeving geen reden tot juridische aanvullingen.

Op maandag 3 april 2012  zal in de openbare vergadering van de Assemblee een begin gemaakt worden met de behandeling van het wetsontwerp. De behandeling zal  waarschijnlijk drie dagen in beslagnemen en zal op woensdag 5 april 2012 worden afgerond.

Amnestie wordt verleend voor gepleegde strafbare feiten en zal in dit geval worden verleend voor de ‘gebeurtenissen van december 1982’ en de ‘binnenlandse oorlog.’  Naar alle waarschijnlijkheid zullen die feiten nog exacter worden beschreven. Somohardjo heeft al in 2007 gezegd voor amnestie te zijn. Lees ook: Amnestie en strafproces – 2007

De volgende zitting van de Krijgsraad stond geagendeerd op vrijdag 13 april 2012. Op die dag zou het requisitoir  – de aanklacht –  van de auditeur-militair  worden uitgesproken tegen Bouterse, Gorré, Boerenveen en Stolk. Door de aanname van de amnestiewet werd het proces gestaakt.

Irwin Kanhai, de raadsman van hoofdverdachte Desi Bouterse, liet in deze periode weten dat hij zijn pleidooi in het 8 decemberstrafproces gewoon gaat houden. ‘Ik zal wijzen op de amnestiewet als die intussen is afgekondigd, maar ik ga geen beroep daarop doen om het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk te verklaren’, zegt Kanhai aan Starnieuws. Kanhai zegt dat hij vrijspraak zal eisen voor zijn cliënt Bouterse en overige verdachten die hij verdedigt. Hij acht de tenlastelegging moord en uitlokking tot moord niet bewezen.